Abstract
Samen eten kan antropologisch gezien worden als een geconcentreerde vorm van menselijk bestaan (zie bijv. Mary Douglas). Maaltijden zijn een belangrijke graadmeter voor sociale cohesie en menselijke relaties. Het is niet verwonderlijk dat in religieuze tradities vaak een heilige maaltijd centraal staat. Het christelijke ritueel van avondmaal of eucharistie is een specifiek voorbeeld van zo'n heilige maaltijd waarin contact met het goddelijke plaatsvindt en waarin daardoor de (religieuze) identiteit van een groep wordt gemarkeerd. Maar juist omdat een dergelijke maaltijd zo spannend en zo ultiem is, is hij een bron van conflicten. Veel van de scheidslijnen in het christendom hebben met het avondmaal te maken. Allerlei vragen spelen onder gelovigen een rol: kan dat wel, zo dicht tot het goddelijke naderen? Kan een mens ooit het niveau van reinheid bereiken dat daarvoor een vereiste lijkt? Daarnaast in onze tijd: hoe ziet dat eruit, een maaltijd waarin 'God' aanwezig is? Welke gebruiken ontwikkelen gelovigen om hun beleving van dit ritueel te voeden of juist dragelijk te maken? Leidt dat ook tot de sociale cohesie die beloofd wordt en hoe? In dit onderzoeksproject willen we samen met onze partner de Raad van Kerken in Nederland een start maken met de ontwikkeling van een meetinstrument rond de beleving van het avondmaal of eucharistie. Dit is noodzakelijk omdat een dergelijk, kwantitatief, meetinstrument nog niet ter beschikking staat. Het is een eerste stap naar een groter project rond de beleving van heilige maaltijden op het snijvlak van antropologie, theologie en sociologie.