Evidence-based adviezen voor het schrijven van begrijpelijke teksten

FundedGeesteswetenschappenDDC 000 · General works

Jacqueline Evers-Vermeul - Universiteit Utrecht

Abstract

Om de productie van makkelijk leesbare teksten te stimuleren en deze teksten herkenbaar te maken voor zwakke lezers, heeft Stichting Makkelijk Lezen de Keurmerken Makkelijk Lezen en Gewone Taal in het leven geroepen. Bij de toekenning hiervan hanteert de stichting zo'n dertig criteria om de begrijpelijkheid van verhalende respectievelijk informatieve teksten te beoordelen en om schrijvers adviezen voor tekstvereenvoudiging te geven. Deze criteria zijn deels gebaseerd op bevindingen uit wetenschappelijke effectstudies. Grotendeels komen ze echter voort uit intuïties die ontwikkeld zijn via jarenlange praktijkervaring met de leesproblemen van zwakke lezers. Uit eerdere empirische effectstudies blijkt dat de toepassing van intuïtief opgestelde criteria in sommige gevallen een averechts effect heeft op het tekstbegrip van zwakke lezers. Zo hebben Land (2009) en Van Silfhout, Evers-Vermeul en Sanders (2013) aangetoond dat signaalwoorden weglaten om zinnen in te korten negatief uitpakt. Wetenschappelijke validering van de gehanteerde criteria is dan ook gewenst. Het doel van deze publiek-private samenwerking tussen Stichting Makkelijk Lezen en de Universiteit Utrecht is op basis van a) een literatuur-review van empirische effectstudies naar specifieke tekstkenmerken en b) twee effectstudies naar clusters van samenhangende tekstkenmerken toe te werken naar een set evidence-based adviezen voor het schrijven van begrijpelijke teksten. Deze set zal vrij toegankelijk gemaakt worden, waarmee ook derden geholpen worden om daadwerkelijk begrijpelijke en makkelijk leesbare teksten te genereren. Dit project vormt de start van een langduriger samenwerking waarin de set empirisch gevalideerde adviezen langzamerhand uitgebreid wordt.